Een mobilhome, in de zin van het decreet van 5 januari 2007, is een mobiele recreatiewoning (RML): een bewoonbaar voertuig dat bestemd is voor tijdelijk gebruik, dat zijn mobiliteitsmiddelen (wielen, trekstang) moet behouden en niet op de openbare weg mag rijden. Deze juridische kwalificatie onderscheidt het van een klassieke constructie en bepaalt de regels die op hem van toepassing zijn, ongeacht zijn leeftijd.
De vraag over de grens van 20 jaar komt voortdurend terug bij eigenaren die geconfronteerd worden met een verzoek tot vervanging van de campingbeheerder. Het begrijpen van het werkelijke kader helpt om kostbare beslissingen onder druk te vermijden.
Afwezigheid van een wet die een leeftijdsgrens voor mobilhomes oplegt
Het uitgangspunt is duidelijk: geen enkele Franse wetgeving stelt een maximale levensduur voor een mobilhome vast. Noch de Code van het toerisme, noch de Code van de ruimtelijke ordening vermeldt een grens van 20 jaar, 25 jaar of een andere leeftijd waarop een RML zou moeten worden verwijderd of vervangen.
De verwarring komt vaak voort uit de commerciële praktijken van campings. Veel beheerders schrijven in hun interne reglement of in het huurcontract van de kavel een clausule voor die de aanwezigheid van mobilhomes boven een bepaalde leeftijd beperkt. Deze clausule is niet het resultaat van enige wettelijke verplichting. Het valt uitsluitend onder het privaatrecht, dat wil zeggen wat is overeengekomen tussen de eigenaar van de mobilhome en de exploitant van het terrein.
Om de wetgeving over mobilhomes van meer dan 20 jaar goed te begrijpen, moet men zich dus richten op het ondertekende contract en niet op een hypothetische wetstekst.
Huurcontract van de kavel: het echte juridische kader
Het document dat de relatie tussen de eigenaar van een mobilhome en de camping regelt, is het huurcontract van de kavel. Dit document bepaalt de duur, de voorwaarden voor verlenging, de onderhoudsverplichtingen en, indien van toepassing, de beperkingen met betrekking tot de leeftijd of de staat van de mobiele woning.
Verouderingsclausules: wat legaal is en wat niet
Een verouderingsclausule kan in het contract staan. Deze wordt problematisch wanneer deze de beheerder toestaat om alleen, zonder objectieve criteria, te beslissen dat een mobilhome te oud of onaantrekkelijk is.
De Hoge Raad (3e burgerlijke kamer, 10 juni 2009, nr. 08-13.797) heeft een clausule die de verhuurder toestaat om eenzijdig de veroudering van een mobiele woning te beoordelen als misbruik beschouwd. Deze beslissing stelt een duidelijk principe vast: de beheerder kan niet alleen beslissen dat een mobilhome moet vertrekken.
Bijlage II van de beschikking van 17 februari 2014 bepaalt bovendien dat de beoordeling van de staat van een mobilhome op verschillende verifieerbare criteria moet zijn gebaseerd:
- De binnen- en buitenstaat van de structuur (wanden, dak, timmerwerk)
- Het chassis en de mobiliteitsmiddelen (wielen, assen, trekstang)
- De veiligheidsvoorzieningen (elektrische installaties, gas, ventilatie)
Een clausule die deze criteria negeert en zich uitsluitend baseert op het jaar van fabricage kan dus voor de rechter worden betwist.
Uittredingskosten en betwistbare praktijken
Sommige campings brengen kosten in rekening voor uittreding of vervanging aan de eigenaar die weigert zijn mobilhome te vervangen. Een uitspraak van de rechtbank van Draguignan (19 maart 2025, RG nr. 24/06023) heeft een dergelijke clausule als misbruik beschouwd omdat de prestatie die de betaling zou rechtvaardigen niet identificeerbaar was. Kosten zonder specifieke tegenprestatie kunnen door de rechter worden geannuleerd.
Norm NF S 56-410 en technische verplichtingen voor oudere mobilhomes
De norm NF S 56-410 regelt het ontwerp, de fabricage en de installatie van mobiele recreatiewoningen. Deze is van toepassing vanaf de oorsprong van de mobilhome, maar de eisen blijven relevant gedurende de hele levensduur.
Voor een mobilhome van meer dan 20 jaar zijn de technische punten die in de gaten moeten worden gehouden voornamelijk de stevigheid van het chassis, de waterdichtheid van het dak en de wanden, evenals de conformiteit van de gas- en elektrische aansluitingen. Een goed onderhouden oude mobilhome, waarvan het chassis niet gecorrodeerd is en waarvan de installaties voldoen aan de veiligheidsnormen, heeft geen juridische reden om te worden verwijderd.
Regelmatig onderhoud is het beste argument tegenover een beheerder die veroudering aanvoert. Het bewaren van facturen van werkzaamheden, controleverslagen en gedateerde foto’s maakt het mogelijk om de werkelijke staat van de woning aan te tonen in geval van een geschil.
Mobiele recreatiewoning op privéterrein: regels voor ruimtelijke ordening
Het plaatsen van een mobilhome op een privéterrein valt onder andere regels dan die van campings. De Code van de ruimtelijke ordening vereist dat RML’s worden geplaatst in toegestane structuren: geclassificeerde campings, residentiële recreatieparken (PRL) of geclassificeerde vakantieoorden.
Het plaatsen van een mobilhome op een niet-aangelegd privéterrein is verboden, behalve in zeer strikte uitzonderingen (gebruik in de tuin van een hoofdverblijf, voor een beperkte periode en zonder permanente aansluiting). De gemeente kan de verwijdering onder dwang eisen in geval van overtreding van de ruimtelijke ordeningswet.
Deze beperking weegt bijzonder zwaar op de eigenaren van oude mobilhomes die, na een geschil met een camping, overwegen hun woning naar een persoonlijk terrein te verplaatsen. De verhuizing zelf vereist een uitzonderlijk transport, aangezien de mobilhome niet op de openbare weg mag rijden.
Wat te controleren voordat u een mobilhome van meer dan 20 jaar koopt of behoudt
Drie elementen verdienen bijzondere aandacht:
- Het huurcontract van de kavel, en specifiek de aanwezigheid of afwezigheid van een verouderingsclausule met verifieerbare objectieve criteria
- De werkelijke technische staat van de mobilhome (chassis, waterdichtheid, gas- en elektrische installaties) gedocumenteerd door controles of onderhoudsfacturen
- De toepasselijke belasting, met name de onroerende voorheffing op tweede woningen en de onroerende bedrijfsbelasting als de mobilhome wordt verhuurd
Het overlijden van de eigenaar beëindigt het huurcontract niet automatisch. Artikel 1742 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat de huur niet wordt beëindigd door de dood van de huurder. De erfgenamen kunnen het lopende contract dus overnemen, maar een contract dat is verlopen wordt niet automatisch verlengd.
Een mobilhome van meer dan 20 jaar blijft perfect legaal zolang de technische staat dit toelaat en het kavelcontract geen geldige beperking bevat. De sleutel voor elke eigenaar ligt in het zorgvuldig lezen van het ondertekende contract en het systematisch bewaren van bewijs van onderhoud.
